Aby wybrać podziemny wóz wiercący, sprawdź rzeczywiste warunki w kopalni: użyteczną wysokość wyrobiska, nachylenie, spąg, wysokość nad poziomem morza, wodę, napięcie i cykl pracy. Razem z danymi katalogowymi i parametrami z zapytania decydują one o tym, czy maszyna będzie pracować tam, gdzie ma. W Mine Master specjalista zjeżdża do kopalni i sprawdza je razem z zespołem technicznym klienta. Warunki w kopalni to tylko część z kilkudziesięciu rzeczy, które uwzględniamy, projektując maszynę dla danej kopalni. Poniżej przedstawiamy kilka z wielu aspektów wartych rozważenia.
Zapytanie zwykle zaczyna się od rozmowy. Specjaliści Mine Master często znają warunki w danym regionie lub kopalni jeszcze przed pierwszą rozmową. Zapytanie z niektórych regionów już sugeruje bardzo niskie pokłady i maszyny o wysokości około 1,40 m albo wąskie żyły, co od razu wyznacza kierunek projektu. Następnie pojawiają się pytania telefoniczne lub mailowe oraz kontakt z naszymi zespołami serwisowymi pracującymi na całym świecie, które wiedzą, na co zwrócić uwagę w danej kopalni.
Zanim ktokolwiek zjedzie na dół, mamy już zbiór informacji: od klienta, o geologii, o warunkach w kopalni, od firm współpracujących, od przedstawicieli handlowych i od firm serwisowych. Wizyta dodaje jeszcze jeden element: perspektywa z miejsca, w którym będzie pracować maszyna. Inżynier przygotowujący dane często pracuje na powierzchni i zjeżdża do kopalni od czasu do czasu, a ludzie obsługujący maszyny pod ziemią zauważają inne rzeczy. Każdy z tych punktów widzenia jest cenny, a razem dają pełny obraz.
Podczas wizyty omawiamy informacje razem z pracownikami technicznymi klienta, zarówno tymi, którzy przygotowują zamówienie, jak i tymi, którzy będą obsługiwać maszynę, i porównujemy je z tym, co widzimy na miejscu. Każda kopalnia jest inna i w ten sposób poznajemy rzeczywiste warunki pracy i dopasowujemy do nich maszynę.
Nawet najlepsza maszyna, jeśli nie zostanie odpowiednio dobrana, nie wykorzysta swojego potencjału.
Witold HnatCzłonek Zarządu, Mine Master
To tylko część tego, co sprawdzamy razem z klientem. Poniżej siedem z tych elementów wraz z pytaniami, które zadajemy na miejscu.
| Co sprawdzamy | Pytanie, które zadajemy na miejscu | O czym to decyduje |
|---|---|---|
| Wysokość wyrobiska | Jaka wysokość zostaje pod przenośnikiem, rurami i instalacjami? | Czy maszyna się zmieści i jakiej wysokości przejazdowej wymaga |
| Nachylenie | Jak wygląda przejście z nachylenia do poziomu? | Czy maszyna dojedzie do przodka bez utknięcia |
| Spąg | Czy spąg jest błotnisty, czy są w nim dziury, czy maszyna może się zapadać? | Czy ciężka, niska maszyna dotrze do przodka |
| Dojazd do miejsca pracy | Jak maszyna dotrze do dokładnego miejsca, w którym będzie pracować? | Czy jest montowana na powierzchni, czy dostarczana w częściach |
| Wysokość nad poziomem morza | Na jakiej wysokości nad poziomem morza leży kopalnia? | Moc silnika spalinowego |
| Woda | Skąd pochodzi woda i jaką ma temperaturę? | Chłodzenie maszyny, na przykład dodatkowa chłodnica |
| Napięcie | Jakie napięcie jest w miejscu, w którym będzie pracować maszyna? | Napięcie projektowe maszyny |
Wysokość wyrobiska jest zwykle podawana w dokumentach, na przykład jako 1,60 m, i ta wartość jest prawidłowa. Na trasie mogą się jednak znajdować przenośnik, rury technologiczne i inne urządzenia potrzebne kopalni, które razem mogą zostawić na przykład 1,30 m użytecznej wysokości. Dla maszyny o wysokości 1,40 m ta różnica ma znaczenie. Dlatego razem z klientem sprawdzamy użyteczną wysokość w miejscu, w którym maszyna będzie jeździć, a nie tylko nominalną wysokość wyrobiska.
Jeśli maszyna wjeżdża pod górę do wyrobiska, a nachylenie następnie się wypłaszcza, sprawdzamy razem z klientem, jak wygląda to przejście. Celem jest, żeby maszyna na nim nie utknęła. To nie samochód, tylko maszyna ważąca ponad dziesięć ton, a maszynę, która utknęła, bardzo trudno ruszyć.
Razem sprawdzamy też spąg: czy jest błotnisty, czy są w nim dziury, czy maszyna może się zapadać i czy dotrze do przodka. Maszyna do niskich pokładów ma możliwie najmniejsze gabaryty i niewielki prześwit. Przy masie 18 do 20 ton może zapadać się w mokrym, nieutwardzonym podłożu, po którym górnicy chodzą, a lżejsze maszyny jeżdżą bez problemu. Naszym celem jest, żeby maszyna dotarła do miejsca pracy bez niespodzianek.
Patrzymy nie tylko na drogę do kopalni, ale na drogę do dokładnego miejsca, w którym maszyna będzie pracować. Od niej zależy, czy Mine Master montuje maszynę na powierzchni, czy wysyła ją gotową, czy klient może uruchomić ją samodzielnie, czy musi jechać w częściach i czy trzeba ją montować pod ziemią.
Jest to aspekt łatwy do przeoczenia i przykład wiedzy, którą zdobyliśmy, pracując w kopalniach w różnych częściach świata. Wysokość ma znaczenie dla silników spalinowych, które są budowane na określone warunki. W jednej kopalni położonej ponad 1500 m n.p.m. sprawność silnika spadła o ponad dziesięć procent, ponieważ silnik dostaje mniej powietrza i tlenu i nie pracuje w warunkach, do których został zaprojektowany. Uwzględnia się to przy doborze maszyny do takiej kopalni. W ekstremalnych warunkach kopalni ponad dziesięć procent to duża różnica. Wiele kopalń w Chile, Peru, Republice Południowej Afryki i Zimbabwe leży wysoko nad poziomem morza, więc ten parametr jest tam szczególnie ważny.
Woda to kolejny aspekt łatwy do przeoczenia. Sprawdzamy, czy jest bieżąca woda, skąd jest brana i jaką ma temperaturę. Maszyny są projektowane przy założeniu, że temperatura wody wynosi około 20 °C. Woda jest potrzebna do płukania i chłodzenia, i to nie tylko silnika. W jednej kopalni zbiorniki stoją na powierzchni, a woda jest następnie tłoczona pod ziemię. Okazało się, że miała około 40 °C. Tak ciepła woda może uniemożliwić prawidłowe chłodzenie oleju i prowadzić do awarii. Jeśli dostępna jest tylko ciepła woda, maszynę można wyposażyć w dodatkowe chłodzenie, na przykład dodatkową chłodnicę, tak aby maszyna utrzymała zakładane parametry pracy.
Napięcie to przykład z praktyki. Trafiliśmy kiedyś na kopalnię, w której dokumenty podawały 500 V, a w miejscu pracy maszyny było zaledwie 400 V. Od tamtej pory sprawdzamy napięcie w miejscu pracy, a nie tylko na papierze, i z każdą wizytą doprecyzowujemy naszą listę kontrolną.
Dla maszyny zasilanej kablem niższe napięcie to poważny problem. Przy zbyt niskim napięciu maszyna może się po prostu wyłączyć. Potrzebuje też wyższego prądu, aby osiągnąć wymaganą moc, co może przegrzewać elementy elektryczne, kable i łączniki w obwodach poszczególnych silników maszyny oraz prowadzić do awarii.
Najpierw sprawdzamy razem z ludźmi na miejscu, czy problem jest lokalny, czy dotyczy całej kopalni. Jeśli w całej kopalni napięcie jest niższe, rozważamy przeprojektowanie maszyny pod to napięcie. To decyzja inżynierów, klienta i Mine Master.
To nieoczywisty punkt kontroli, ale równie ważny. Maszyna musi pasować do całego cyklu pracy kopalni, od jednego odstrzału do następnego. Kopalnie zwykle prowadzą odstrzał dwa razy na dobę, na przykład około 6 rano i 6 wieczorem. Wozy przodkowe i wiertnice długootworowe powinny pracować tak, aby szybkość wiercenia, liczba otworów i wydajność odpowiadały pracy całej kopalni.
Maszyna, która może wywiercić więcej otworów, nikomu nie pomoże, jeśli przodek nie jest gotowy na kolejny etap: nie jest zabezpieczony, oczyszczony z urobku albo gotowy do kolejnego odstrzału. Wtedy maszyna po prostu stoi. Z tego samego powodu nie ma sensu projektować maszyny o wyższych parametrach, niż potrzebuje kopalnia. Maszyna, która nie pracuje na granicy swoich możliwości, psuje się też rzadziej. Dla klienta najważniejsze są dwie rzeczy: dopasowanie do cyklu pracy kopalni i niezawodność.
Niektórych rzeczy nie widać na papierze. W przypadku wozów kotwiących jedną z nich jest przekrój wyrobiska. Wyrobisko trapezowe to prostszy przypadek: wóz podjeżdża, podnosi maszt pionowo i kotwi. W wyrobisku łukowym, podkowiastym, sytuacja się zmienia. Maszt kotwi pionowo, ale gdy zaczyna odchylać się w lewo i w prawo, aby osadzić kolejne kotwie, może natrafić na skałę ociosów, która w tym profilu wystaje. Trzeba to przewidzieć, projektując maszynę dla danej kopalni.
Gdy wyrobisko jest węższe niż wysokie, maszt kotwiący może nie móc normalnie się obracać. Wtedy potrzebne są rozwiązania techniczne, takie jak przesuwy poziome, aby kotwienie było możliwe w tej konkretnej kopalni. Znaczenie ma też długość kotew, ich liczba i rozstaw, ponieważ kopalnia chce zabudowywać jak najmniej kotew i dodatkowych elementów. Nasze wozy kotwiące zobaczysz w kategorii Wozy kotwiące.
Liczba ramion wiąże się również z wielkością wyrobiska. Wąskie żyły wymagają wozu jumbo jednoramiennego, a szerokie wyrobiska maszyny dwuramiennej. Oba typy zobaczysz w kategorii Wozy wiercące: jednoramienne i dwuramienne wozy jumbo.
Skała płonna, nazywana też kamieniem płonnym, to skała, która nie zawiera minerałów, miedzi ani rudy, i na której kopalnia nie zarabia. Skałę usuwaną, by poszerzyć wyrobisko, trzeba urobić, skruszyć, wydobyć i przetransportować na powierzchnię. Szersze wyrobisko kosztuje czas, pracę ludzi, energię, maszyny, zużycie maszyn i transport materiału.
Dlatego wyrobiska robi się jak najwęższe, ale na tyle szerokie, żeby przejechały maszyny, zmieściły się przejścia dla ludzi, wentylacja i instalacje, i żeby praca była bezpieczna. Ta sama logika dotyczy niskich pokładów. Wozy kotwiące i wiertnice są potrzebne, ale nie produkują kopaliny, na której kopalnia zarabia, więc nie powinny zmuszać kopalni do poszerzania wyrobiska. Dlatego projektujemy zwarte maszyny o możliwie najmniejszych gabarytach i niskim koszcie utrzymania. Jeśli pracujesz w takich warunkach, zobacz nasz poradnik o wozach wiercących do wąskich żył i maszynach niskoprofilowych.
Po wizycie maszyna jest konfigurowana pod kopalnię, a nie pod model z katalogu. Na tym w praktyce polegają indywidualne maszyny górnicze: maszyna dopasowana do kopalni, w której będzie pracować. Czasem wystarczy konfiguracja standardowa, a wizyta pokazuje, który to przypadek.
| Co pokazuje wizyta | Co zmienia się w maszynie |
|---|---|
| Woda o temperaturze około 40 °C zamiast projektowanych 20 °C | Dodatkowa chłodnica, aby maszyna utrzymała zakładane parametry pracy |
| Niższe napięcie w całej kopalni | Maszyna jest projektowana pod napięcie, które faktycznie jest dostępne w przodku |
| Instalacja elektryczna już poprowadzona pod stropem | Brak bębna kablowego, więc maszyna jest krótsza, tańsza i bardziej zwrotna |
| Wyrobisko węższe niż wysokie | Poziome przesunięcie masztu kotwiącego |
| Dziury i nierówny spąg | Przegub oscylacyjny między przodem a tyłem maszyny |
Klient daje nam zadanie, a my proponujemy rozwiązanie. To bliższe sprzedaży rozwiązania niż sprzedaży maszyny, dlatego zjazd do kopalni jest obowiązkowy: sprawdzenie warunków, przejście listy kontrolnej i dopasowanie maszyny. Maszyna to tylko jedno z wielu zadań klienta. Klient zajmuje się też wentylacją, wodą, napięciem, ludźmi i instalacjami całej kopalni i niekoniecznie chce szczegółowo dobierać maszynę. Tu zaczyna się nasza praca.
Każdy specjalista ds. sprzedaży w Mine Master ma bardzo dobre przygotowanie techniczne. Zjeżdża pod ziemię, bada warunki, rozmawia z ludźmi, uczestniczy w przygotowaniu maszyny, przekazuje swoje notatki i formułuje rekomendacje. W przypadku bardziej zaawansowanych maszyn konsultuje się z działem technicznym, ale jest praktykiem z wieloletnim doświadczeniem. Nie jest górnikiem, dlatego rozmawia z górnikami i operatorami, którzy będą pracować z maszyną na co dzień.
Dobry dobór musi przejść dwa testy. Dla osoby podejmującej decyzję maszyna musi być warta swojej ceny: nie najtańsza i nie najdroższa. Dla operatora musi dobrze pracować pod ziemią każdego dnia, w warunkach tej konkretnej kopalni. Rozwiązanie musi przejść oba testy, a jedyny sposób, żeby to ocenić, to zapytać obie grupy na miejscu. Dlatego nie poprzestajemy na specyfikacji: zjeżdżamy pod ziemię, rozmawiamy z decydentami i z ludźmi, którzy będą pracować z maszyną, i testujemy maszynę pod kątem danych warunków, środowiska pracy i zastosowania.
Jeśli wciąż porównujesz typy maszyn, zacznij od naszego poradnika o podziemnych wozach wiercących.
Zacznij od rozmowy z dostawcą i wizyty w kopalni. Specjalista sprawdza, czy podane wcześniej dane zgadzają się z rzeczywistymi warunkami pod ziemią, i rozmawia z ludźmi, którzy będą obsługiwać maszynę. Dopiero wtedy maszyna jest dobierana do tej kopalni.
Warunki, w jakich maszyna będzie pracować, są równie ważne jak dane katalogowe: użyteczna wysokość wyrobiska, nachylenie i spąg na drodze do przodka, wysokość nad poziomem morza, temperatura wody, napięcie w miejscu pracy i cykl pracy kopalni.
Deklarowana wysokość opisuje samo wyrobisko, natomiast przenośnik, rury technologiczne i inne urządzenia biegnące przez kopalnię ograniczają przestrzeń dostępną dla maszyny. W wyrobisku o deklarowanej wysokości 1,60 m może pozostać tylko 1,30 m użytecznej wysokości, co jest mniej, niż potrzebuje maszyna o wysokości 1,40 m.
Nie. Czasem wystarczy konfiguracja standardowa. Wizyta w kopalni pokazuje, czy coś trzeba dodać, usunąć lub przeprojektować pod warunki.
Klient określa zadanie, a Mine Master proponuje rozwiązanie, a nie tylko maszynę. Specjalista sprawdza warunki pod ziemią, a rozwiązanie musi mieć sens biznesowy dla osób decydujących i sens operacyjny dla ludzi, którzy pracują z maszyną na co dzień.
Planujesz maszynę dla swojej kopalni? Każda rozmowa z naszymi specjalistami zaczyna się od podstawowych danych: wysokości i kształtu wyrobiska, nachylenia, wysokości nad poziomem morza, temperatury wody i napięcia w miejscu pracy. Wyślij je telefonicznie lub mailowo przez stronę kontaktową, a powiemy, co jeszcze trzeba sprawdzić przed wizytą.
Mine Master Spółka z o.o.
Wilków, 59-500 Złotoryja
ul. Dworcowa 27
tel: +48 (76) 87 83 511
info@minemaster.eu
NIP: 6940007277
PKD: 2892Z
REGON: 390234796
KRS: 0000114912
